Visiedocument n.0

Versie: 2.1


n.0 wil de belichaming zijn van het samenleven 3.0, zowel in haar thematiek, in de wijze waarop haar virtuele en/of fysieke presentaties tot stand komen, als in de wijze waarop de stichting is georganiseerd.

1. Bij wijze van inleiding


De samenleving is fundamenteel aan het veranderen van een 1.0 samenleving naar een 3.0 samenleven. Nemen we de muziekindustrie. De klassieke keten [artiest - platenmaatschappij – distributeur – platenwinkel/bibliotheek, met een parallelcircuit van optredens en merchandising] is onder de invloed van de digitalisering op zijn kop gezet. Muziek wordt - al dan niet illegaal - gedownload, muziekgroepen nemen de distributie in eigen hand, Madonna verbreekt haar contract met EMI en richt zich volledig op het fysieke parallelcircuit van optredens en merchandising. De CD-winkel is aan het verdwijnen uit het straatbeeld.

Ook in andere sectoren staan gevestigde 1.0 instituties ter discussie: de bibliotheek [opkomst eReader, Wikipedia en Google doen het beter] of de diplomatie die door Wikileaks op haar grondvesten schudt. De krant en de radio- en televisieomroepen verkeren in een identiteitscrisis. Moeders protesteren tegen de griepprik via sites als prikjelek.nl, het klassieke onderwijsmodel van de alleswetende docent en de braaf opschrijvende leerling kan in de prullenbak, en in de politiek verdwijnen langzaamaan de ideologieën op grond waarvan partijprogramma’s kunnen worden geformuleerd en coalities gevormd.

De klassieke samenleving 1.0 krijgt gezelschap van een samenleven 3.0. Een aantal trefwoorden zijn eigen aan dat samenleven 3.0: bottom up, mede-verantwoordelijkheid, co-creatie en tweerichtingsverkeer zijn er enkele. Zonder hier al te diep op in te gaan zien we dat parallel aan deze veranderingen een verschuiving plaatsvindt van een schriftcultuur naar een digitale cultuur, en daarmee een verschuiving van normen en waarden die passen in een schriftcultuur naar normen en waarden die langzaamaan groeien in een digitale cultuur. Het concept ‘privacy’ – zo sterk gewaardeerd in een schriftcultuur – is aan inflatie onderhevig. Hetzelfde geldt voor concepten zoals ‘auteur’, ‘beeldrecht’ en spelling.

De kerngedachte lijkt te zijn: loslaten van controle, uit handen geven, spreiding, kennis delen. Waar in vroeger tijden zekerheid kon worden ontleend aan macht bij enkelen, aan structuren en instituties, is ‘loslaten’ nu de kerngedachte geworden die – juist daarom – ook veel weerstand oproept. We weten immers nauwelijks meer waar we aan toe zijn, alle zekerheden staan op losse schroeven.

2. n.0: het idee


De stichting n.0 maakt op verschillende wijze deel uit van deze fundamentele veranderingen. Enerzijds belichaamt zij zelf de veranderingen in haar eigen wording en in haar eigen interacteren. Anderzijds vertelt n.0 over deze veranderingen en de implicaties ervan op ons samenleven.

2.1 De kern


Vele communicatiemethoden gebruiken het schrift als enige of als één van de instrumenten om te communiceren. Dit is het geval bij klassieke media als het boek en de krant, en dit is het geval bij hedendaagse media als twitter en sms. Ook in een digitale cultuur speelt het schrift een belangrijke, zij het zich wijzigende rol. Schrift/tekst beperkt zich niet langer tot het/een alfabet, maar wordt ook multimediaal van aard (denk aan hoe YouTube gebruikt wordt om complexe boodschappen over te brengen) en we schrijven steeds meer op een andere wijze voor andere dragers dan vroeger het geval was. Er is een grote behoefte aan duiding over wat deze veranderingen in vorm, betekenis en impact inhouden.

N.0 beschouwt het schrift en zijn vertakkingen als haar core-business. Hierover zal n.0 vertellen en anderen de mogelijkheid geven hun gedachten te vertolken. Dit gebeurt zowel in historisch perspectief – ontstaan alfabet, leren lezen, enz. – als in toekomstig perspectief: de effecten van mobiel communiceren op hoe mensen samenwerken en -leven bijvoorbeeld. De middelen zijn eenvoudig en doeltreffend: kennis bijeenbrengen en mede-werkers deze kennis [begeleid] laten vertalen in presentaties.

2.2 n.0 loopt voorop


Het instituut ‘museum’ bevindt zich in een fascinerende periode waarin het zoekt naar nieuwe wegen. Het klassieke concept alleen – conservator structureert een deel van de werkelijkheid in haar tentoonstelling en bezoekers mogen dit komen bewonderen – voldoet niet meer. N.0 is de belichaming van het nieuwe, zich ontwikkelende museumconcept en bouwt voort op de initiatieven die haar voorganger Scryption succesvol in gang heeft gezet.

Allereerst beschouwt n.0 zich als een “nomade” waarop de term ‘museum’ eigenlijk niet meer van toepassing is. Geen tentoonstellingen binnen één gebouw, maar presentaties en co-creaties op verschillende locaties, zoals een schoolgebouw, een bibliotheek, een gemeentehuis, een park of plein, afhankelijk van het thema. Een kantoor en beperkte depotruimte zijn de enige benodigde bakstenen voor n.0. Een groot depot is uiteindelijk niet nodig, want n.0 denkt mee in een gezamenlijk stedelijk/provinciaal/nationaal depot of depot op genre. Ook denkt n.0 mee in het gezamenlijk ontsluiten of uitwisselen van erfgoed, zodat het voor een breed publiek toegankelijk wordt, wat versterkt wordt door het nomadische bestaan.

b. Bottom up organiseren


N.0 kent een breed co-creërend netwerk. Dit netwerk genereert ideeën voor thema’s, denkt mee met de uitvoering ervan en draagt plannen ter financiering aan. Deze vorm van co-creatie en mede-verantwoordelijkheid vervangt de top down plannenmakerij van directeur, conservator en bestuur uit het klassieke model van de museumorganisatie. De - kleine - kernorganisatie faciliteert en schept de randvoorwaarden, zoals de opzet van een Wiki-omgeving waar mensen uit het wisselende netwerk ideeën met elkaar delen en becommentariëren.

c. Doelgroep is mede-werker


De wisselende doelgroepen zijn medeverantwoordelijk voor de presentaties, creaties en “ervaringen”. Zij produceren en ontwikkelen deze zelf met behulp van kennis en vaardigheden van anderen op gebied van bijvoorbeeld museologie, historie en sociale media, bedrijfskundige opleidingen, geesteswetenschappen, design, ICT en beroepsopleidingen, uit zowel het bedrijfsleven als de non-profitsector. Overigens, de mede-werkers behoeven niet vanzelfsprekend ook de doelgroep te zijn.

3. Van organisatie naar organiseren


Ook in haar structuur wil n.0 voorop lopen en ervaringen opdoen. Ze bestaat uit een wisselend netwerk van co-creators en meedenkers, gefaciliteerd door een bescheiden kernbestuur, aangevuld met adviseurs, onder wie de directeur en de coördinator presentaties van het voormalige Scryption te Tilburg. De deelnemers, vorm- en inhoudgevers van n.0 vormen dan ook een divers, constant groeiend en wisselend gezelschap, zowel wat interesses, expertise, regio als leeftijd betreft. Velen onder hen zijn bereid om hun tijd, energie en expertise ter beschikking te stellen aan n.0, een vorm van sponsoring die de geldelijke subsidiëring overstijgt.

Pitcher



Jolande Otten [Eindhoven]
  • Museumdirecteur, zelfstandig ondernemer detailhandel, bedrijfsadviseur. Gespecialiseerd in conceptinnovatie en –implementatie.
  • Bestuurservaring in onderwijs en jeugdwerk.
  • Netwerk: Eindhoven, Brabant, Nederland, onderwijsvernieuwing, museale/culturele vernieuwing, regionale ontwikkeling.


Netwerk


Momenteel hebben ruim 20 mensen uit geheel Nederland zich bereid verklaard om mee te denken met het concept van n.0. Zij vormen uiteindelijk de eigenlijke stichting n.0, creëren beeldkracht, vormkracht en daadkracht[1] .

Adviseurs


De adviseurs hebben jarenlange ervaring als het gaat om vernieuwende museale concepten en om het opzetten en begeleiden van samenwerkingscommunities. Op hen doet het kernbestuur een beroep in de starfase van n.0. Hierna zal de groep van adviseurs wisselend van samenstelling zijn, afhankelijk van de te realiseren projecten.

Kathy Marchand [Tilburg]
  • Zelfstandig ondernemer (BouwKate). Gespecialiseerd in conceptdenken en het vertalen van concepten naar de praktijk binnen erfgoedsector, met focus op museologie en herbestemming.
  • Projecten: n.0, Academie voor Bouwkunst Rotterdam, van Eekelen creatief, EELT theater produkties
  • Netwerk: museologie nationaal/internationaal, creatieve sector Tilburg/Brabant,

Aldo de Moor [Tilburg
  • Zelfstandig ondernemer, research consultant en eigenaar Communitysense, adviesbureau op het gebied van ICT in samenwerkingscommunities.
  • Academische en toegepaste onderzoeks- en projectervaring.
  • Netwerk: Tilburg, Nederland, wereldwijd op gebied van fundamenteel en toegepast onderzoek op gebied van online communities, communicatiemodellering en socio-technisch systeemontwerp.


Cecile Janssen [Nijmegen]
  • Zelfstandig ondernemer / adviseur (BB Communicatie). Gespecialiseerd in analyses, beleidsontwikkeling, crisiscommunicatie en de creatieve invulling van PR programma’s.
  • Sterke affiniteit met stimuleren van een ondernemende & onderzoekende houding bij jongeren.
  • Netwerk: grafimedia- en communicatiebranche, onderwijs, Gelders bibliotheeknetwerk

Kernbestuur


Het kernbestuur maakt in eerste instantie de start en opbouw van n.0 mogelijk en faciliteert vervolgens het netwerk in het bedenken, uitwerken en produceren van de ideeën, m.n. via sociale media en incidentele fysieke bijeenkomsten.

Hans van Driel [Tilburg] [voorzitter]
  • Vice-decaan Onderwijs aan de Universiteit van Tilburg. Gespecialiseerd in semiotiek, beeldcultuur, invloed van digitalisering, mediawijsheid.
  • Bestuurslid van Cubiss, BKKC en Playgrounds Audiovisual Festival.
  • Netwerk: Tilburg, Brabant en Nederland o.g.v. film, semiotiek, educatie, cultuur, universiteiten, bibliotheken, onderwijsinnovatie, en alumninetwerk faculteit Geesteswetenschappen UvT.

Thomas Heesters [Breda][secretaris]
  • Communicatiemanager bij Fujifilm Manufacturing Europe B.V. in Tilburg.
  • Voormalig woordvoerder college van B & W van Tilburg.
  • Voormalig projectleider cultuureducatie bij gemeente Breda/Bredase culturele instellingen.
  • Netwerk: Overheden in Brabant, cultuursector en bedrijfsleven Midden- en West-Brabant, alumni UvT.

Hille van der Kaa [Dongen] [penningmeester]
  • Voormalig journalist, marketing manager en uitgever online media bij Wegener en VNU Media
  • Heden: eigenaar De Uitgeeffabriek, producent van transmediale media concepten (voor onder meer De Efteling). Docent op Fontys Hogeschool Journalist. Ontwikkelaar van onderwijsprogramma’s op het gebied van nieuwe media (samenwerkingsproject NeRo Fontys – Wegener). Ontwikkelaar van nieuwe masteropleiding Datajournalism Universiteit van Tilburg
  • Netwerk: diverse ondernemersnetwerken Midden-Brabant, breed netwerk in uitgeverijwereld, breed journalistennetwerk, alumni netwerk Universiteit Nyenrode.


4. Projecten


Hoe werkt n.0? In overleg met haar klankbordgroep en m.n. het onderwijs initieert n.0 thema’s die te maken hebben met de verschuiving van een schriftculltuur naar een digitale cultuur; vervolgens produceert n.0 een virtuele en/of fysieke presentatie met studenten als uitvoerders op een plaats die past bij het desbetreffende thema. Een deel van de eigen fysieke collectie kan hiervan deel uitmaken.

Een voorbeeld


Een student studeert af op het onderwerp “het veranderende schrijven onder invloed van de digitalisering”. N.0 opent een wiki-pagina waar de student thema’s uit zijn/haar onderzoek plaatst; n.0 nodigt anderen uit om het thema van commentaar te voorzien. Ondertussen vraagt n.0 een groep studenten om dit thema op enigerlei wijze vorm te geven fysieke en/of virtuele presentatie, en – indien ook fysiek - gaat n.0 in overleg met de student[en] op zoek naar een plek waar deze presentatie past, bijvoorbeeld een boekhandel of een bibliotheek.

Lopende projecten


Inmiddels is n.0 aan de slag met nieuwe projecten en met projecten die in het verleden zijn geïnitieerd door Scryption[2] . Een overzicht:

  • De gemeente Eindhoven nodigt n.0 uit activiteiten te ontwikkelen op Strijp S en heeft gevraagd haar te adviseren over mogelijke manieren van ontsluiten en delen van kennis in de nabije toekomst. Een van de onderwerpen is daarbij de bibliotheek van de toekomst. Een tweede: advies over een optimale aansluiting tussen cultuur, onderwijs en bedrijfsleven.
  • De fusie van Sint Lucas in Boxtel en De Eindhovense School heeft n.0 gevraagd een reizende onderwijstentoonstelling en een medialab voor de studenten van de vier Nederlandse Grafische scholen te faciliteren. Deze tentoonstelling wordt ontworpen en uitgevoerd door de studenten zelf.
  • De Universiteit van Tilburg betrekt n.0 bij de colleges voor de Kinderuniversiteit 2011.
  • In samenwerking met het UvT-studentenbureau KweeK worden lessen sociale media aangeboden voor het bedrijfsleven.
  • N.0 is in gesprek met de kennismakelaar van de gemeente Tilburg over participatie in een te ontwikkelen Science centrum in Midden Brabant.
  • Samen met de Technische Universiteit Eindhoven wordt een tentoonstelling voor 2011 voorbereid over beveiliging van persoonlijke gegevens op internet.
  • Samen met Het Platform Beroeps Onderwijs wordt gewerkt aan een intensieve samenwerking voor meerdere jaren in de doorlopende leerlijn PO – MO – VMBO – MBO – HBO – WO waaruit landelijk bruikbare innovatie rond ‘leren op de werkplek’ en rond onderwijs en cultuureducatie in het algemeen voortvloeit.
  • De door Tilburgse en Eindhovense studenten gemaakte tentoonstelling ‘Zo werkt het’ over de ontwikkeling van verschillende communicatietechnieken gaat reizen langs technische opleidingen in Nederland.
  • De tentoonstelling ‘Tijdrekken’, gemaakt in samenwerking met de wiskundefaculteit van de TUe, laat de historische ontwikkeling van geheimschriften zien. Van Spartanen en Julius Caesar, via WO II, tot de beveiliging van onze persoonsgegevens anno 2011. Deze tentoonstelling wordt in 2011 aangeboden aan verschillende Nederlandse opleidingen.

Discussieer mee!


Graag horen we uw mening over onze visie. Om mee te discussieren dient u lid te worden van deze wiki. Vraag een lidmaatschap aan door een mail te sturen naar npuntnul@gmail.com

Subject Author Replies Views Last Message
kinderen herontwerpen hun eigen onderwijs eheijden eheijden 1 129 Feb 27, 2011 by ademoor ademoor
Waar in de wiki is plaats voor ideeën? Paula_Anguita Paula_Anguita 3 53 Feb 27, 2011 by ademoor ademoor

Start nieuwe discussie
  1. ^ Een overzicht is binnenkort beschikbaar op de website npuntnul.nl
  2. ^ De medewerkers van Scryption zijn nog verantwoordelijk voor 2 lopende projecten:
    a. Samen met de Universiteit van Amsterdam en de Hogeschool Amsterdam wordt in het McLuhan-jaar 2011 een tentoonstelling over de betekenis van media ontwikkeld die een tour langs verschillende Europese steden gaat maken.
    b. De expositie ‘Lees onderweg’ die is ontstaan uit de grote tentoonstelling ‘LeeS’, door studenten van verschillende Brabantse opleidingen in 2009 gemaakt, reist tot eind 2012 lang de openbare bibliotheken van Noord Brabant en wordt momenteel ook aangeboden aan educatieve instellingen en locale overheden het bedrijfsleven in de rest van Nederland. ‘LeeS’ laat zien hoe Nederlandse kinderen leren lezen en besteedt aandacht aan laaggeletterdheid en dyslexie.